شمس الدين محمد تبادكانى طوسى
145
تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )
ضعيف گرداند « 1 » كه منافى توكّل بود . و الدّرجة الثّالثة : إشفاق يصون سعيه عن العجب ، درجهء سيم ، اشفاقى است كه سعى بنده را از عجب نگاه مىدارد ؛ « 2 » به آنكه مساعى خود را به اقدار حق داند ، و به نفس خود نسبت نكند تا از عجب مصون و محفوظ ماند . و يكفّ صاحبه عن مخاصمة « 3 » الخلق . و « 4 » باز دارد صاحب خود را از خصومت با خلق ؛ چه عذر همه در ساير افعال ظاهر است ، چه در عصيان « 5 » حق و چه در طغيان با خلق . و يحمل المريد على حفظ الجدّ . و مريد را بر آن دارد كه محافظت جدّ كند تا به هزل نياميزد . و جدّ را به معنى جهد داشتهاند . يعنى در اعمال ، جدّ و جهد نمايد ، و شكر توفيق بجاى « 6 » آرد ، تا به ذلّ بطالت مبتلا نشود . و بعضى به حاى مهمله خواندهاند و به حفظ حدود و رعايت احكام شرح كرده . فصل اشفاق در « بدايات » اشفاق است « 7 » بر عمل « 8 » كه ضايع نگردد . و در « ابواب » حذر است از مهلكات از جهت ترحّم بر نفس . و در « معاملات » اشفاق بر وقت كه به تفرقه آميخته نگردد . و در « اخلاق » اشفاق بر نفس كه غير مراد حق خواهد ؛ و بر خلق كه به معاصى مؤاخذ گردند . و در « اصول » اشفاق بر « 9 » قلب كه فترت يا « 10 » شبهت « 11 » عارض شود . و در « اوديه » اشفاق بر عقل كه شيطان وهم وى را راهزنى « 12 » كند و كون حجاب وى شود . و در
--> ( 1 ) . ع : كند . ( 2 ) . ع : مىدارد . ( 3 ) . ج : مخاصمته . ( 4 ) . ج : - و . ( 5 ) . ع : + با . ( 6 ) . ع : جا . ( 7 ) . ع : + است . ( 8 ) . ج : + است . ( 9 ) . ج : - بر قلب . ( 10 ) . ج : با . ( 11 ) . ج : شبهه . ( 12 ) . ج : راهبرى .